Partnerem serwisu jest firma M.K.Szuster

Pieniężno: Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła

2011-11-28 13:37:13 (ost. akt: 2011-11-29 14:15:18)
Pieniężno: Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła

Autor zdjęcia: Mierczysław Kalski

Historia kościoła w Pieniężnie jest równie długa - a może nawet dłuższa - jak historia samego miasta. Wszystko wskazuje na to, że kościół wybudowano tu na długo przed uzyskaniem praw miejskich.

Jak wskazuje odkryte tu cmentarzysko, Pieniężno należy do prastarych osad. Początkami swymi sięga czasów pogańskich Prusów. Pradolina rzeki Wałszy z piętrzącymi się urwistymi brzegami oraz szumiące wokół lasy były dogodnym miejscem na założenie osady. Kościół i zamek należą do najstarszych budowli.

Budowa i rozbudowa


Pierwszy kościół powstał na pewno w wieku XIII, a może wcześniej. Była to budowla drewniana. W pierwszej połowie XIV wieku wybudowano kościół murowany. Przy ścianie południowo-zachodniej wybudowano wieżę kościelną. W okresie rozwoju reformacji, kościół był przez pewien czas w rękach protestantów. 15 sierpnia 1554 roku, biskup Stanisław Hozjusz dokonał ponownej koncelebracji kościoła, poświęcając również główny ołtarz. W 1667 roku powiększono kościół przez dobudowę kaplicy różańcowej. Była to fundacja burmistrza miasta Jana Schauna. W roku 1895 kościół został częściowo rozebrany i rozpoczęto budowę nowego obiektu. Dobudowano wieżę o wysokości ponad 60 metrów, murowaną z cegieł w stylu polskim, w kształcie kwadratu. Ściany wieży podzielone przez trzy ostrołukowe wnęki o profilowanych krawędziach, we wnęce środkowej widoczne również ostrołukowe okna, które podzieliły wieżę na cztery kondygnacje. Starą część wieży wieńczy fryz.

W stylu warmińskim


Nowy kościół ma budowę neogotycką - halową, pięcionawową. Poszczególne nawy oddzielają ciężkie ośmiokątne filary. Kościół ma szereg cech charakterystycznych dla gotyku warmińskiego m. in. wieżyczki (sterczyny) zbudowane z zielono polerowanej cegły i siodłowy dwuspadowy dach wieży. Główne wejście do kościoła prowadzi przez portal wieży (nowszy). Obok wieży mieści się kaplica różańcowa i baptysterium z wejściem prowadzącym na chór. Kościół posiada również prezbiterium. Gwieździste sklepienia kościoła zbiegają się na murowanych filarach. Do najstarszych zabytków sztuki gotyckiej należą dwie figury św. Piotra i Pawła, pochodzące z głównego ołtarza z roku 1688. Są one dziełem warsztatu rzeźbiarskiego Izaaka Riga (obecne ustawienie figur datuje się od roku 1928). Gotycka monstrancja pochodzi z roku 1643 i jest dziełem złotnika Jakuba Lettana z Dobrego Miasta. Fundatorem monstrancji był Kasper Medlack - proboszcz parafii z lat 1615 - 1653. Srebrna monstrancja, grubo złocona, 102 cm wysoka, ma podstawę sześciodziałową z medalionami ewangelistów. Górną część monstrancji można podzielić na trzy części. U dołu między filarkami figurki św. apostołów Piotra i Pawła, obok nich mniejsze żeńskie postacie. Wyżej pośrodku (w części przeznaczonej dla Hostii) figurka Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Po bokach figurki św. Andrzeja i Dawida, u góry św. Mikołaja. Z okresu lat 1581 - 1623 pochodzi srebrny krzyż ołtarzowy wysokości ponad 1 m. Podstawa wykonana w stylu renesansowym, górna zaś część w stylu późnogotyckim. Na skrzyżowaniu ramion, płytka z kryształu pokrywa relikwie. W czasie ostatniej wojny krzyż został uszkodzony, naprawę przeprowadzono w 1973r.
Jedyny obraz Chrystusa Króla, na ścianie za ołtarzem głównym, jest dziełem Johannesa Ollescha z lat 1936 - 1938. Ten sam malarz wykonał malowidła na balustradzie chóru (św. Grzegorz i św. Cecylia), serię apostołów na ambonie i malowidło przedstawiające chrzest w baptysterium. W kaplicy różańcowej znajdujemy obraz z roku 1882 malowany na płótnie, w barokowej ramie, przedstawiający św. Wojciecha w szatach pontyfikalnych. Za świętym klęczy fundator ks. dziekan Beyer.
Ołtarz został odnowiony w 1963r. przez złotnika z Krakowa Mariana Czubę. Brakujące części dorobił stolarz z Pieniężna Stanisław Nisiewicz.

Kielich z XVII wieku


W kościele znajdujemy barokowy kielich z XVII wieku, z symbolami Męki Pańskiej, wieczną lampę z drugiego ćwierćwiecza XVIII wieku oraz 6 lichtarzy cynowych z tego samego okresu. Od zarania swego istnienia, kościołowi patronują św. Piotr i św. Paweł i pod takim wezwaniem kościół przetrwał do dziś.


Czekamy na Wasze zdjęcia i opisy pięknych zakątków regionu, kliknij tutaj, aby dodać swój artykuł lub skontaktuj się z nami pod adresem redakcja@naszawarmia.pl.
Zobacz w naszej bazie

Przewodnik lokalny

Zobacz także

Komentarze (2) pokaż wszystkie komentarze w serwisie

Dodaj komentarz Odśwież

Zacznij od: najciekawszych najstarszych najnowszych

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB

  1. gzymala #498325 | 178.235.*.* 3 sty 2012 09:30

    ... mnie sie wydaje, iz nie mniej interesującym obiektem jest Sanktuarium Świętego Krzyża w Braniewie:)!

    ! - + odpowiedz na ten komentarz pokaż odpowiedzi (1)