Partnerem serwisu jest firma M.K.Szuster

Runowo: Kościół parafialny p.w. Świętych Szymona i Judy Tadeusza

2016-08-25 13:01:30 (ost. akt: 2016-08-25 13:13:10)
Runowo: Kościół parafialny p.w. Świętych Szymona i Judy Tadeusza

Autor zdjęcia: Mariola Adela Karpowicz

Wieś otrzymała przywilej lokacyjny z rąk biskupa Jana Stryprocka w roku 1459. W tym samym roku przeznaczono uposażenie na mający tu powstać kościół.

Wzmiankowana wieś istniała dużo wcześniej, bo już w 1347 roku. Najwcześniejsza zaś informacja o proboszczu pochodzi z roku 1398. Obecny kościół zbudowano w końcu XIV wieku lub na początku wieku XV. Ponownej konsekracji dokonał biskup Marcin Kromer. Do roku 1597 był to kościół parafialny, następnie został filią Ignalina. Powtórnie samodzielną parafią Runowo zostało się w 1888 roku. Świątynia spaliła się w roku 1845, odbudowana zaś została w latach 1848 - 1852, gdzie powiększono ją (przedłużono) ku wschodowi. W roku 1857 jeszcze raz konsekrowana, tym razem przez biskupa Antoniego Frenzela.
Ten gotycki kościół o częściowo zatartych cechach stylowych wskutek różnych przebudów położony jest pośrodku wsi, otoczony jest pozostałościami cmentarza i kręgiem starych drzew.
Jest on murowany na kamiennym podmurowaniu z cegły o układzie gotyckim, w późniejszych czasach otynkowany. Wieża w dolnej kondygnacji nieotynkowana, na podmurówce z kamienia narzutowego, z ceglanymi narożami oraz obramieniem ostrołukowego, uskokowego portalu.
Wieża otynkowana, w górnej kondygnacji nadbudowana w XV lub XVI wieku, z fryzem rombowym (neogotyckim?), z trzeba ostrołukowymi, dzisiaj zasłoniętymi oknami, zakończona pięcioma prostokątnymi sterczynami, oddzielonymi wąskimi blendami ponad którymi jest trójkątne zakończenie. Zwieńczeniem wieży jest chorągiewka z datą 1848.
Kościół to budowla salowa z przybudówkami: od północy jest zakrystia, od południa kruchta, która w zrębie jest gotycka, później zbarokizowana i zwieńczona szczytem o urozmaiconym obrysie z wnękami oraz wieża w części zachodniej. Okna ostrołukowe powiększone w stosunku do pierwotnych, przeplatane (wzbogacane) dość gęsto rozmieszczonymi blendami. Elewacja wschodnia, ze schodkowym szczytem z ośmioma prostokątnymi sterczynami, oddzielonymi wąskimi blendami ponad którymi jest trójkątne zakończenie, ma charakter neogotycki.
Ozdobą są umieszczone poniżej cztery blendy.
Wnętrze nakrywa strop płaski z malowanym fryzem, a u wejścia do nawy widoczny jest ceglany portal. Wyposażenie wnętrza bardzo skromne: ołtarz główny rokokowy, wykonany w roku 1772 przez Andrzeja Schmidta dla katolickiego kościoła w Królewcu, a po sprowadzeniu go do Runowa (poświęcony w roku 1857) uzupełniony nowymi rzeźbami i obrazem Ukrzyżowania. Dwa ołtarze boczne z I połowy XIX wieku (po 1848 roku). Ambona, skąpa w zdobienia z I połowy XIX wieku. Zwieńczeniem jej jest rzeźba Mojżesza z tablicami przykazań wykonana zapewne przez ludowego twórcę. Chór muzyczny z prospektem organowym oraz dwa konfesjonały niewielkiej urody, wykonane również po 1848 roku. W kruchcie wieży chrzcielnica granitowa pamiętająca zapewne wieki średnie oraz olbrzymi krucyfiks.
Kościół architektonicznie dość interesujący, ale wymagający pilnego remontu. Wnętrze nie za bogate, ale pasujące stylowo do siebie, co czyni go również wartym uwagi.

Mariola Adela Karpowicz


Źródła: Tadeusz Chrzanowski, Przewodnik po zabytkowych kościołach północnej Warmii.


Czekamy na Wasze zdjęcia i opisy pięknych zakątków regionu, kliknij tutaj, aby dodać swój artykuł lub skontaktuj się z nami pod adresem redakcja@naszawarmia.pl.
Zobacz w naszej bazie

Przewodnik lokalny

Zobacz także

Komentarze (0) pokaż wszystkie komentarze w serwisie

Dodaj komentarz Odśwież

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB

Polecamy