Partnerem serwisu jest firma M.K.Szuster

Olsztyn: miasto kapitana Klossa

2012-03-22 11:00:00 (ost. akt: 2013-07-22 12:50:32)
Olsztyn: miasto kapitana Klossa

Autor zdjęcia: Beata Zaborowska

Na przestrzeni wieków Olsztyn odwiedziło dwóch sławnych ludzi. Pierwszym był kanonik Mikołaj Kopernik, drugim kapitan Hans Kloss.

„Oblężenie” i „Spotkanie” pod kierunkiem Andrzeja Konica oraz „Wiem, kim jesteś”, „Podwójny nelson” i „Wielka wsypa” pod okiem Janusza Morgensterna — to odcinki „Stawki większej niż życie”, które latem 1967 roku nakręcono w Olsztynie i okolicach.

— Plenery olsztyńskie pojawiły się w serialu dlatego, że nieco wcześniej Konic realizował w Teatrze im. S. Jaracza w Olsztynie swoje spektakle i dobrze znał Aleksandra Sewruka, który był tam wówczas dyrektorem — wyjaśnia Bogdan Bernacki z Wrocławia, chodząca encyklopedia wiedzy o Klossie i autor książki „Stawka większa niż życie — serial wszech czasów”.

Na terenie akademickiego kampusu, nad Jeziorem Kortowskim, kręcono odcinek „Spotkanie” ze słynnym topieniem skrzyni, zawierającej archiwum Ośrodka Wschód.

— Scenę udało się nagrać dopiero za czwartym czy piątym razem — mówi Bogdan Bernacki. — Raz skrzynia była za ciężka i zatapiała łódkę, później znowu nie chciała tonąć i trzeba było ją dodatkowo obciążać... W końcu udało się wszystko wyważyć.

Ciekawa historia wiąże się też z pomostem widocznym w serialu.

— To niestety nie żaden z istniejących dziś pomostów — mówi Bernacki. — Filmowcy wybudowali go obok trzech już stojących specjalnie po to, żeby wytrzymał większe obciążenia.

Dziedziniec olsztyńskiego aresztu „zagrał” w odcinku „Wiem, kim jesteś”. Kloss ucieka w nim wraz z współwięźniami i przedostaje się przez więzienny mur. Budynek i dziedziniec Olsztyńskiej Dyrekcji PKP przy ul. Emilii Plater, gdzie dziś swoją siedzibę ma Urząd Marszałkowski, pojawiają się z kolei w odcinku „Podwójny nelson”.

Most nad Wadągiem przy wjeździe do Dywit i droga z Olsztyna na Szczytno w okolicach jeziora Skanda - w tych dwóch, oddalonych od siebie o około 11 km miejscach, kręcono scenę… jednego pościgu z odcinka „Podwójny nelson”. Pościg kręcono na drodze nr 53 wzdłuż Skandy, a samą scenę, w której samochód wpada do rzeki, dograno nad Wadągiem. Ten drugi fragment znalazł się dodatkowo w czołówce serialu.



Olsztyńskie lotnisko posłużyło w filmie za… poligon. W odcinku „Wielka wsypa” grany przez Józefa Pierackiego inżynier Meier przeprowadza próby nowego czołgu. Było z tym mnóstwo śmiechu.

W tym samym odcinku inż. Meier podwozi Klossa pod bramę zakładów Borsing Metall Werke A. G. W filmie w rolę tej fabryki "wcieliła się" poczciwa olsztyńska gazownia przy ul. Knosały, która działała do końca lat 70. XX wieku.

Ulice: Kołłątaja, Prosta, Bolesława Chrobrego, Mieszka I, Okopowa, Most Św. Jana oraz Zamek Kapituły Warmińskiej i park nad Łyną — to sceneria, w której kręcono odcinki „Wiem, kim jesteś”, „Podwójny nelson”, „Wielka wsypa”, a przede wszystkim „Spotkanie” i „Oblężenie”. Na czas zdjęć do kultowej „Stawki” olsztyńska starówka zamieniła się m.in. w miasteczko Bischofsfelde, z którego niemieckie oddziały wypierały polską armię, oraz w uzdrowisko Lisek-Zdrój, na które zaadaptowano park nad Łyną.



Na budynkach pojawiły się niemieckojęzyczne napisy, a niektórzy mieszkańcy byli kompletnie zdezorientowani. W końcu czołgi pojawiły się na starówce zaledwie 20 lat po II wojnie światowej.

— Kiedy te czołgi wjeżdżały, ktoś, prawdopodobnie jakiś stary Warmiak, krzyknął rozradowany: „Nasi wrócili! Wreszcie zrobią porządek!” — wspomina Tomasz Śrutkowski, dziennikarz, krytyk filmowy, właściciel wydawnictwa w Olsztynie.

Ciekawostka: w odcinku „Oblężenie” olsztyński zamek „robi” za sztab, do którego kieruje się Kloss, jednak sceny z wnętrza sztabu nagrywano w atelier w… Łodzi.

— Kloss spotyka się wtedy z Brunerem, a przecież podczas zdjęć Emila Karewicza w ogóle nie było w Olsztynie! — ujawnia autor książki o serialu. I dodaje: — Poza starówką filmowcy nie dezorganizowali tak mocno życia w mieście. Starali się wybierać mało ruchliwe ulice i chyba, mimo wszystko, nie byli dla Olsztyna ciężarem.

W 2004 roku na starówce, w miejscu, gdzie kręcono jeden z odcinków, umieszczono tablicę „Zaułek Stawki większej niż życie”. Były plany budowy deptaka i otwarcia czegoś na kształt muzeum. Skończyło się jednak na planach.

Igor Hrywna

Opr. na podstawie artykułów z Gazety Olsztyńskiej i książki Bogdana Bernackiego "Stawka większa niż życie - serial wszech czasów"



Czekamy na Wasze zdjęcia i opisy pięknych zakątków regionu, kliknij tutaj, aby dodać swój artykuł lub skontaktuj się z nami pod adresem redakcja@naszawarmia.pl.
Zobacz w naszej bazie
  • Zamek w Olsztynie

    Zamek w Olsztynie

    Zamek w Olsztynie zbudowano w latach 1346-1353. Przez następne 150 lat ciągle go rozbudowywano. Był...

  • Zaułek Stawki większej niż życie w Olsztynie

    Zaułek Stawki większej niż...

    „Oblężenie” i „Spotkanie” pod kierunkiem Andrzeja Konica oraz „Wiem, kim jesteś”, „Podwójny...

Przewodnik lokalny

Zobacz także

Komentarze (9) pokaż wszystkie komentarze w serwisie

Dodaj komentarz Odśwież

Zacznij od: najciekawszych najstarszych najnowszych

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB

  1. 123 #1136258 | 7 lip 2013 21:45

    dobra bajka na miare olsztynskich komuchow

    ! - + odpowiedz na ten komentarz

  2. olstzyniak starej daty. #1133168 | 31.174.*.* 4 lip 2013 08:29

    Przestańcie z Klosem,IPN działa to ideologia komunistyczna.Możecie mieć kłopoty.Doprawdy powiadam WAM idioci istnieją.

    ! - + odpowiedz na ten komentarz pokaż odpowiedzi (1)

    1. Od redakcji #1132545 | 212.160.*.* 3 lip 2013 14:10

      Zgadzamy się z podejściem "black", poza tym akurat ten artykuł dotyczy właśnie związków Olsztyna ze słynnym serialem. W tym kontekście żartobliwy podtytuł chyba nie powinien razić.

      ! - + odpowiedz na ten komentarz pokaż odpowiedzi (2)

      1. black #1128775 | 89.228.*.* 29 cze 2013 00:50

        Kolego zdegustowany, troche poczucia humoru. Tak pisane informacje na pewno zaciekawią turystów:)

        ! - + odpowiedz na ten komentarz

      2. zdegustowany #1126893 | 213.184.*.* 27 cze 2013 13:04

        Porównywanie polskiego astronoma, który jest rozpoznawalny na całym świecie z sowieckim agentem w niemieckim wojsku jest daleko niestosowne. Szanowny Panie Redaktorze, sławniejsze osoby odwiedzaly Olsztyn niż Hans Kloss, proszę więc nie umieszczać go na jednej półce z Mikołajem Kopernikiem i zmienić podtytuł tego artykułu.

        Ocena komentarza: poniżej poziomu (-1) ! - + odpowiedz na ten komentarz pokaż odpowiedzi (1)